شکستگی لگن در سالمندان: دورهٔ نقاهت چقدر طول می‌کشد و مراقبت در خانه چگونه است؟
پاسخ سریع
شکستگی لگن در سالمند یعنی شکستگی بخش بالایی استخوان ران نزدیک مفصل. طبق NHS این شکستگی فوری است، تقریباً همیشه عمل لازم دارد و معمولاً همان روز یا روز بعد انجام می‌شود. بیمار معمولاً ۱ تا ۴ هفته در بیمارستان می‌ماند، بهبودی استخوان هفته‌ها تا ماه‌ها طول می‌کشد و ممکن است قدرت و حرکت قبلی کاملاً برنگردد و به عصا، واکر یا کمک مراقب نیاز بماند. حرکت زودهنگام، فیزیوتراپی منظم، پیشگیری از لخته و زخم بستر و پیشگیری از افتادن مجدد ستون‌های مراقبت در خانه‌اند.
درد شدید لگن بعد از افتادن، ناتوانی در ایستادن یا راه‌رفتن، یا بی‌حسی و گزگز پا اورژانس است؛ به‌جای حمل با خودرو شخصی با ۱۱۵ تماس بگیرید.
خلاصه کاربردی
- شکستگی لگن در سالمند به عمل فوری نیاز دارد و بهتر است همان روز یا روز بعد انجام شود.
- بیمار معمولاً یک تا چهار هفته در بیمارستان می‌ماند و نقاهت کامل هفته‌ها تا ماه‌ها طول می‌کشد.
- ممکن است قدرت و حرکت قبلی کاملاً برنگردد و به عصا یا واکر نیاز بماند.
- حرکت زودهنگام، فیزیوتراپی، پیشگیری از لخته و پیشگیری از افتادن مجدد مهم‌ترین مراقبت‌های خانگی‌اند.
مسیرهای مرتبط
سوالات پرتکرار
شکستگی لگن در سالمند چقدر طول می‌کشد تا خوب شود؟
NHS می‌گوید معمولاً چند هفته تا چند ماه و گاهی بیشتر طول می‌کشد. بستری حدود ۱ تا ۴ هفته است. ممکن است بیمار هرگز به قدرت و حرکت قبلی برنگردد و به عصا یا واکر نیاز بماند؛ فیزیوتراپی منظم مهم‌ترین عامل کمک‌کننده است.
آیا شکستگی لگن همیشه عمل لازم دارد؟
طبق NHS برای درمان شکستگی لگن عمل لازم است و معمولاً همان روز یا روز بعد انجام می‌شود. AAOS می‌گوید فقط تعداد اندکی از شکستگی‌ها، مثل بعضی شکستگی‌های بدون جابه‌جایی یا بیماران با وضعیت بسیار ضعیف، بدون عمل مدیریت می‌شوند.
بعد از عمل لگن چه زمانی می‌توان راه رفت؟
AAOS می‌گوید بیشتر بیماران روز بعد از عمل از تخت بلند می‌شوند و فیزیوتراپی را شروع می‌کنند. میزان وزن‌گذاری روی پا را جراح تعیین می‌کند؛ بعد از تعویض مفصل معمولاً می‌توان فوراً وزن انداخت مگر عارضه‌ای رخ دهد.
سالمند بعد از شکستگی لگن در خانه چه مراقبتی لازم دارد؟
MedlinePlus توصیه می‌کند تمرین‌های فیزیوتراپیست انجام شود، بیش از ۴۵ دقیقه پشت‌سرهم نشسته نشود، پا روی پا نیفتد، از صندلی دسته‌دار و رایزر توالت استفاده شود، خانه ایمن شود، زخم هر روز بررسی شود و علائم لخته و عفونت زود گزارش شود.
چطور از شکستگی بعدی پیشگیری کنیم؟
پوکی استخوان را با پزشک بررسی کنید، سیگار را ترک کنید، بینایی و شنوایی را چک کنید، خانه را ایمن کنید و تمرین‌های قدرت و تعادل را ادامه دهید. NHS برای بالای ۵۰ سال خدمات رابط شکستگی را معرفی می‌کند. مرور کاکرین ۲۰۱۹ نشان داد ورزش میزان افتادن را حدود ۲۳٪ کم می‌کند.
چه زمانی باید با اورژانس تماس گرفت؟
درد شدید لگن بعد از افتادن، ناتوانی در گذاشتن وزن روی پا، گزگز یا بی‌حسی پا و بعد از عمل تنگی نفس ناگهانی یا درد قفسهٔ سینه اورژانس هستند. با ۱۱۵ تماس بگیرید و خودتان بیمار را با خودرو شخصی نبرید.
«مادربزرگ زمین خورد، لگنش شکست.» این جمله در بسیاری از خانواده‌ها آغاز دوره‌ای است که زندگی سالمند و مراقبانش را عوض می‌کند. شکستگی لگن در سالمندان یکی از جدی‌ترین آسیب‌های ناشی از افتادن است: عمل فوری می‌خواهد، دورهٔ نقاهتش طولانی است و برای بسیاری از بیماران کاملاً به وضعیت قبلی برنمی‌گردد. خبر خوب این است که مراقبت درست، به‌خصوص حرکت زودهنگام و توان‌بخشی منظم، تفاوت واقعی ایجاد می‌کند.
در این مقاله می‌خوانید شکستگی لگن دقیقاً چیست، چه علائمی دارد، چرا عمل باید زود انجام شود، دورهٔ بستری و نقاهت چقدر طول می‌کشد، بعد از ترخیص در خانه چه باید کرد و چطور از شکستگی بعدی پیشگیری شود. منابع اصلی NHS، آکادمی جراحان ارتوپدی آمریکا (AAOS)، راهنمای NICE و مرور کاکرین دربارهٔ توان‌بخشی‌اند.
این مطلب آموزش عمومی است و جای تصمیم جراح ارتوپد و تیم توان‌بخشی را نمی‌گیرد. محدودیت وزن‌گذاری، نوع تمرین، زمان برداشتن بخیه و داروهای ضدلخته را فقط تیم درمان شما تعیین می‌کند. درد شدید لگن بعد از افتادن یا ناتوانی در تحمل وزن، اورژانس است.
شکستگی لگن دقیقاً یعنی چه؟
در زبان روزمره «شکستگی لگن» معمولاً یعنی شکستگی بخش بالایی استخوان ران (فمور) نزدیک مفصل ران، نه شکستگی استخوان‌های لگن (پلویس). طبق AAOS و MedlinePlus، شکستگی لگن شکستی در بخش بالایی استخوان ران است. این شکستگی‌ها بسته به محل به چند گروه تقسیم می‌شوند: شکستگی گردن فمور (فمورال نک)، شکستگی بین‌تروکانتریک و شکستگی زیرتروکانتریک. نوع شکستگی تعیین می‌کند جراح چه عملی را انتخاب کند.
NHS می‌گوید شکستگی لگن معمولاً بر اثر افتادن یا ضربه رخ می‌دهد و در سالمندان و افراد مبتلا به پوکی استخوان شایع‌تر است. در سالمندان یک زمین‌خوردن ساده در خانه، مثل لغزیدن در حمام یا گیرکردن پا به فرش، می‌تواند کافی باشد.
علائم شکستگی لگن چیست و چه باید کرد؟
درد در لگن، ران بالایی یا کشاله، ناتوانی در ایستادن یا گذاشتن وزن روی پا و دشواری در حرکت دادن پا از علائم اصلی است. NHS علائم دیگری هم می‌شمارد: قرارگرفتن پا در زاویهٔ غیرعادی یا کوتاه‌تر به نظر رسیدن آن و ورم و کبودی اطراف لگن و ران.
اگر سالمندی بعد از افتادن درد شدید لگن دارد، نمی‌تواند وزن بیندازد یا راه برود، یا در لگن و پا بی‌حسی و گزگز دارد، با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید. NHS تأکید می‌کند خودتان او را با خودرو شخصی نبرید و داروهای مصرفی او را همراه ببرید. او را بلند نکنید و اگر امکان دارد گرم و راحت نگه دارید تا کمک برسد.
نکتهٔ مهم دیگر: NHS می‌گوید درد ناگهانی و شدید لگن حتی بدون افتادن، یا لگن ملتهب و داغ، تغییر رنگ پوست یا درد لگن همراه تب و احساس بیماری باید همان روز ارزیابی شود. شکستگی‌های ناشی از ضعف استخوان گاهی با ضربهٔ بسیار کوچک یا بدون ضربهٔ مشخص رخ می‌دهند.
چرا عمل باید زود انجام شود؟
NHS می‌گوید شکستگی لگن باید فوراً در بیمارستان درمان شود و تقریباً همیشه عمل لازم است، که معمولاً همان روز یا روز بعد از پذیرش انجام می‌شود. راهنمای NICE (CG124) هم بر عمل زودهنگام و مدیریت هماهنگ چندتخصصی («برنامهٔ شکستگی لگن») تأکید می‌کند تا بیمار سریع‌تر بهبود یابد و تحرکش را بازیابد.
نوع عمل چطور انتخاب می‌شود؟
طبق NHS و AAOS، بسته به سن، نوع شکستگی و وضعیت استخوان، جراح سه راه را برمی‌گزیند: جاانداختن شکستگی و تثبیت آن با پیچ، میخ، میله یا صفحه، تعویض بخشی از مفصل (همی‌آرتروپلاستی) یا تعویض کامل مفصل لگن. به گفتهٔ AAOS، در شکستگی گردن فمور که جابه‌جا شده است، در سالمندان معمولاً همی‌آرتروپلاستی انتخاب می‌شود و گاهی تعویض کامل مفصل برای بیمار مناسب‌تر است. شکستگی‌های بین‌تروکانتریک اغلب با پیچ و صفحه یا میخ داخل‌مغزی ترمیم می‌شوند. فقط تعداد اندکی از شکستگی‌های بدون جابه‌جایی در بیماران انتخابی بدون عمل درمان می‌شوند.
بعد از عمل نیز AAOS می‌گوید بیمار برای ۲۴ ساعت آنتی‌بیوتیک دریافت می‌کند، داروی ضدلخته (قرص یا آمپول) می‌گیرد و گاهی چکمه‌های فشاری روی پاها قرار می‌گیرد. مدت مصرف داروی ضدلخته را پزشک تعیین می‌کند.
در بیمارستان چه اتفاقی می‌افتد؟
حرکت زودهنگام کلید همه چیز است. AAOS می‌نویسد بیشتر بیماران روز بعد از عمل از تخت بلند می‌شوند و فیزیوتراپی را شروع می‌کنند؛ زود حرکت کردن از عوارضی مثل لخته، ذات‌الریه و زخم بستر جلوگیری می‌کند و در سالمندان از گیجی و ضعف جسمانی ناشی از بی‌حرکتی هم پیشگیری می‌کند. بیمار با فیزیوتراپیست و کاردرمانگر کار می‌کند؛ آن‌ها تمرین‌ها، میزان مجاز وزن‌گذاری و روش انجام کارهای روزمره مثل لباس پوشیدن و حمام را آموزش می‌دهند.
NHS می‌گوید بستری معمولاً ۱ تا ۴ هفته طول می‌کشد. در این مدت یک پزشک داخلی یا هاسپیتالیست بیماری‌های زمینه‌ای مثل بیماری قلبی را مدیریت می‌کند. اگر بعد از عمل محدودیتی برای وزن‌گذاری دارید، جراح مشخص می‌کند؛ AAOS می‌گوید پس از تعویض مفصل معمولاً بیمار می‌تواند فوراً وزن روی پا بیندازد مگر عارضه‌ای رخ داده باشد، اما پس از تثبیت داخلی ممکن است محدودیت باشد.
دورهٔ نقاهت چقدر طول می‌کشد؟
NHS می‌گوید شکستگی لگن معمولاً چند هفته تا چند ماه طول می‌کشد تا بهبود یابد و گاهی بیشتر. NHS همچنین صریح است که ممکن است بیمار هرگز به همان قدرت و حرکت قبلی برنگردد و برای راه‌رفتن به عصا یا واکر نیاز داشته باشد، و برخی هنگام بازگشت به خانه به مراقب یا کادر درمانی نیاز دارند. AAOS هم یادآوری می‌کند شکستگی لگن در سالمندان که اغلب شکننده‌اند ممکن است با افت پلکانی سطح عملکرد همراه باشد و بیمار در زندگی روزمره به کمک بیشتری نیاز پیدا کند.
برای درک واقع‌بینانه، مرور کاکرین ۲۰۲۱ دربارهٔ توان‌بخشی چندتخصصی را ببینید. در آن مرور، در گروه‌هایی که مراقبت معمول گرفته بودند، حدود ۳۴۷ نفر از هر ۱۰۰۰ بیمار در ۶ تا ۱۲ ماه «پیامد نامطلوب» داشتند، یعنی فوت یا افت وضعیت سکونت و نیاز به مراقبت نهادی. توان‌بخشی چندتخصصی در بیمارستان احتمالاً این عدد را حدود ۴۱ نفر در هر ۱۰۰۰ کاهش می‌دهد (خطر نسبی ۰٫۸۸؛ شواهد با قطعیت متوسط). این عددها نمی‌گویند سرنوشت هر بیمار چیست؛ می‌گویند شکستگی لگن بیماری جدی است و توان‌بخشی منظم واقعاً اثر دارد.
| مرحله | معمولاً چه اتفاقی می‌افتد | تمرکز مراقبت |
|---|---|---|
| روز ۰ تا ۲ | عمل، شروع داروی ضدلخته و آنتی‌بیوتیک، اولین نشستن و ایستادن | کنترل درد، پیشگیری از لخته و پنومونی، حرکت زودهنگام |
| هفتهٔ ۱ تا ۴ | بستری یا مرکز توان‌بخشی، فیزیوتراپی منظم، آموزش کارهای روزمره | راه‌رفتن با واکر، کنترل زخم، تغذیه، پیشگیری از گیجی |
| هفتهٔ ۴ تا ۱۲ | ترخیص به خانه یا ادامهٔ توان‌بخشی سرپایی یا در منزل | تقویت پا، تعادل، ایمن‌سازی خانه، پیشگیری از افتادن |
| ماه ۳ تا ۱۲ | بهبود تدریجی استخوان و قدرت | ادامهٔ تمرین، بررسی پوکی استخوان، بازگشت به فعالیت‌های ممکن |
این جدول الگوی کلی است و فاصله‌ها از بیماری به بیمار بسیار فرق می‌کند؛ برنامهٔ فردی را تیم درمان تعیین می‌کند.
بعد از ترخیص: خانه یا مرکز توان‌بخشی؟
AAOS می‌نویسد بسیاری از بیماران پس از عمل به خانه می‌روند، اما بعضی که معمولاً سالمندند یا مراقبی در خانه ندارند به یک مرکز توان‌بخشی کوتاه‌مدت می‌روند تا بتوانند مستقل راه بروند و کارهای روزمره را انجام دهند. اگر مستقیم به خانه بروید، فیزیوتراپی در منزل ادامه می‌یابد تا بیمار برای رفتن به مرکز سرپایی به‌قدر کافی قوی شود. تصمیم بر اساس توان بیمار، شرایط خانه و حضور مراقب گرفته می‌شود.
MedlinePlus پیشنهاد می‌کند اگر در هفته‌های اول در خانه کسی را ندارید، از جراح بپرسید آیا مراقب آموزش‌دیده‌ای می‌تواند در خانه کمک کند. در تهران، فیزیوتراپی در منزل و پرستاری در منزل برای همین هفته‌های حساس طراحی می‌شوند: اولی ادامهٔ تمرین راه‌رفتن و تعادل، دومی کمک روزانه در تحرک، حمام، دارو و پایش علائم.
مراقبت در خانه: هفته‌های اول
راهنمای ترخیص MedlinePlus برای شکستگی لگن فهرست روشنی از اقدامات دارد که با نظر جراح شما تکمیل می‌شود. برخی از مهم‌ترین‌ها:
- تمرین‌هایی که فیزیوتراپیست آموزش داده را انجام دهید و از جراح بپرسید چه مقدار وزن روی پا بیندازید و چه وقت می‌توانید عصا یا واکر را کنار بگذارید.
- بیش از ۴۵ دقیقه پشت‌سرهم ننشینید: بلند شوید و کمی راه بروید.
- صندلی مناسب: روی صندلی‌های کوتاه یا مبل‌های نرم که زانو را بالاتر از لگن می‌برند ننشینید. صندلی دسته‌دار انتخاب کنید و پاها را صاف روی زمین، کمی به سمت بیرون بگذارید.
- پا روی پا نیندازید و هنگام پوشیدن کفش و جوراب یا برداشتن چیزی از کف از کمر و لگن خم نشوید؛ کمک بگیرید یا از وسیلهٔ کمکی استفاده کنید.
- از رایزر توالت دست‌کم دو هفتهٔ اول استفاده کنید تا جراح یا فیزیوتراپیست اجازه دهد.
- روی شکم یا پهلوی عمل‌شده نخوابید.
- در حین راه‌رفتن چیزی در دست نگیرید تا دست‌ها برای تعادل آزاد باشند.
این‌ها نمونه‌های رایج‌اند؛ جراح شما بسته به نوع عمل ممکن است محدودیت‌های متفاوتی بدهد.
ایمن‌سازی خانه
MedlinePlus توصیه می‌کند تخت به‌قدری کوتاه باشد که با نشستن لبهٔ آن پاها به زمین برسد؛ سیم‌ها و فرش‌های شل جمع شوند؛ کف ناهموار درگاه‌ها درست شود؛ نور مسیر تخت تا سرویس کافی باشد؛ دستگیره در حمام و کنار توالت نصب شود و کف حمام ضدلغزش باشد؛ حیوانات خانگی کوچک از مسیر راه‌رفتن دور باشند و اگر پله مشکل است اتاق خواب و سرویس در یک طبقه قرار بگیرند. چک‌لیست کامل‌تر را در مقالهٔ پیشگیری از زمین‌خوردن سالمندان ببینید.
مراقبت از زخم
مطابق MedlinePlus، کمی قرمزی و ورم اطراف زخم طبیعی است، اما بوی بد یا ترشحی که بعد از ۲ تا ۳ روز اول ادامه پیدا کند، یا زخمی که بعد از ترخیص دردناک‌تر شود طبیعی نیست. بعد از دوش، زخم را با حوله آرام خشک کنید (نمالید) و تا اجازهٔ جراح در وان، استخر یا جکوزی نروید. جزئیات تعویض پانسمان در مقالهٔ تعویض پانسمان زخم جراحی در منزل آمده است.
پیشگیری از لخته و زخم بستر
MedlinePlus توصیه می‌کند جوراب فشاری را تا زمانی که جراح اجازه می‌دهد بپوشید (دست‌کم ۲ تا ۳ هفته معمولاً به کاهش لخته کمک می‌کند) و داروی ضدلخته را دقیق مصرف کنید. درد ساق، ورم یک‌طرفهٔ پا که قرمز و گرم‌تر از پای دیگر است، تنگی نفس یا درد قفسهٔ سینه هنگام نفس‌کشیدن را فوراً گزارش دهید. همچنین مراقب فشار روی پوست باشید: ماندن طولانی در تخت یا صندلی می‌تواند به زخم بستر منجر شود. برای پیشگیری، مقالهٔ زخم بستر: پیشگیری، درمان و پانسمان در منزل را بخوانید.
فیزیوتراپی و کاردرمانی: چه می‌کنند و چرا مهم‌اند؟
AAOS می‌گوید حرکت و توان‌بخشی زودهنگام نتایج بلندمدت را بهتر می‌کند و فیزیوتراپیست و کاردرمانگر تمرین‌ها، میزان وزن‌گذاری و روش انجام کارهای روزمره را آموزش می‌دهند. فیزیوتراپیست روی قدرت پا، تعادل، راه‌رفتن و استفاده از واکر یا عصا کار می‌کند. کاردرمانگر روی استقلال در کارهای روزمره مثل حمام، توالت، پوشیدن لباس و تغییرات خانه تمرکز دارد. تفاوت این دو در مقالهٔ کاردرمانی چیست و چه فرقی با فیزیوتراپی دارد؟ توضیح داده شده است.
شواهد هم این رویکرد را پشتیبانی می‌کند: مرور کاکرین ۲۰۲۱ ۲۸ کارآزمایی با ۵۳۵۱ سالمند بررسی کرد و توان‌بخشی چندتخصصی با نظارت پزشک را در محیط بستری با پیامد بهتر همراه دید، هرچند قطعیت شواهد برای بعضی نتایج (مثل کیفیت زندگی و وابستگی در کارهای روزمره) پایین است. برای توان‌بخشی خانگی هم شواهد هنوز اندک است؛ یعنی نمی‌توان ادعا کرد خانه همیشه بهتر از مرکز است، بلکه باید با توان بیمار و امکانات هماهنگ شود.
درد، دارو و تغذیه
AAOS می‌گوید مسکن‌ها ممکن است ترکیبی از استامینوفن، ضدالتهاب‌ها و در دورهٔ کوتاه داروهای افیونی باشد و تأکید می‌کند افیونی‌ها اعتیادآور و خطرناک‌اند، باید فقط طبق دستور، کوتاه‌مدت و تا حد کمترین مقدار لازم مصرف شوند. سالمندان به عوارض مسکن‌ها (گیجی، یبوست، افتادن) حساس‌ترند؛ هر دارویی که خواب‌آلودگی یا سرگیجه می‌دهد را به پزشک بگویید. دوز و نوع دارو را فقط پزشک تعیین می‌کند.
MedlinePlus می‌گوید الکل با داروهای مسکن واکنش بد می‌دهد و ترک سیگار برای جوش‌خوردن استخوان مهم است. دربارهٔ تغذیه، مایعات کافی و رژیم متعادل برای بهبود ضروری است؛ نشانه‌های کم‌آبی در بزرگسالان را بشناسید، چون در سالمندان زود گیجی و ضعف ایجاد می‌کند.
پیشگیری از شکستگی بعدی
یک شکستگی لگن هشدار است که استخوان‌ها ضعیف‌اند. MedlinePlus توصیه می‌کند بعد از بهبودی، از پزشک بخواهید پوکی استخوان را بررسی کند، چون درمان‌هایی برای تقویت استخوان وجود دارد؛ در صورت سیگار کشیدن آن را ترک کنید و بینایی و شنوایی را چک کنید. NHS هم می‌گوید افراد بالای ۵۰ سال با شکستگی لگن می‌توانند از «خدمات رابط شکستگی» (Fracture Liaison Service) برای حفظ سلامت استخوان و پیشگیری از شکستگی بعدی استفاده کنند.
در کنار استخوان، افتادن را باید جدی گرفت. راهنمای جهانی پیشگیری از افتادن (۲۰۲۲) توصیه می‌کند افراد پرخطر ارزیابی چندعاملی شوند، و مرور کاکرین ۲۰۱۹ نشان داد تمرین‌هایی که تعادل، راه‌رفتن و قدرت را هدف می‌گیرند نرخ افتادن را حدود ۲۳٪ کم می‌کنند. برای ارزیابی استخوان در خانه می‌توانید با پزشک دربارهٔ آزمایش سلامت استخوان و تفسیر آزمایش ویتامین D صحبت کنید.
گیجی، بی‌اشتهایی و روحیه
AAOS اشاره می‌کند حرکت زودهنگام از گیجی (دلیریوم) و ضعف جسمانی ناشی از بی‌حرکتی پیشگیری می‌کند. اگر سالمند بعد از عمل ناگهان گیج، بی‌قرار یا خواب‌آلود شد، این را «طبیعی پیری» ندانید؛ ممکن است عفونت، کم‌آبی، درد کنترل‌نشده یا عارضه دارویی باشد و باید با پزشک بررسی شود. عفونت ادراری در سالمندان مثال رایج است که گاهی فقط با گیجی خودش را نشان می‌دهد. اگر سوند ادراری گذاشته شده، مقالهٔ سوند ادراری در سالمندان را ببینید. افسردگی و ترس از افتادن هم بعد از شکستگی شایع است؛ تشویق، حضور خانواده و پیشرفت‌های کوچک روزانه مهم‌اند.
نقش خانواده و مراقب
خانواده مهم‌ترین شریک بهبودی است، اما نباید همه‌چیز را بی‌واسطه انجام دهد. اگر هر کاری را به‌جای بیمار انجام دهید، ضعف او بیشتر می‌شود. فیزیوتراپیست یا پرستار می‌تواند نشان دهد کجا کمک کنید و کجا فقط مراقب باشید. اگر بیمار تمام وقت به مراقب نیاز دارد، مقالهٔ پرستار سالمند در منزل چه خدماتی ارائه می‌دهد؟ تفاوت پرستار، بهیار و همراه و روش انتخاب را توضیح می‌دهد. مراقب خودتان هم باشید: خستگی مراقب یکی از دلایل اشتباه در مراقبت است.
اشتباه‌های رایج
- بلند کردن سالمند افتاده: اگر ممکن است لگن شکسته باشد او را بلند نکنید و منتظر کمک اورژانس بمانید.
- ماندن طولانی در تخت از ترس درد: بی‌حرکتی لخته، زخم بستر و ضعف را بدتر می‌کند.
- نشستن در صندلی کوتاه و مبل نرم: بلند شدن را سخت و خطر افتادن را بالا می‌برد.
- نادیده گرفتن درد ساق یا ورم یک‌طرفه: می‌تواند لخته باشد.
- قطع تمرین بعد از ترخیص: قدرت پا فقط با تمرین برمی‌گردد.
- فراموش‌کردن ارزیابی پوکی استخوان: بدون درمان خطر شکستگی بعدی بالاست.
- مصرف خودسرانهٔ مسکن‌های خواب‌آور یا آرام‌بخش: سرگیجه و افتادن را زیاد می‌کند.
چه زمانی باید به جراح یا اورژانس خبر داد؟
MedlinePlus فهرستی دارد که باید به جراح خبر دهید: تنگی نفس یا درد قفسهٔ سینه هنگام نفس‌کشیدن، سوزش و تکرر ادرار، قرمزی یا درد فزایندهٔ زخم، ترشح از زخم، ورم یک پا که قرمز است، درد ساق، تب بالای ۳۸٫۳ درجهٔ سانتی‌گراد (۱۰۱ درجهٔ فارنهایت)، دردی که با مسکن کنترل نمی‌شود و خون‌ریزی بینی یا خون در ادرار یا مدفوع هنگام مصرف داروی ضدانعقاد. تنگی نفس ناگهانی و درد قفسهٔ سینه را باید اورژانسی گرفت. افتادن مجدد با درد لگن هم مثل بار اول نیاز به ارزیابی فوری دارد.
سؤالات متداول
پاسخ‌های زیر عمومی‌اند و تصمیم فردی با جراح و تیم توان‌بخشی است.
شکستگی لگن در سالمند چقدر طول می‌کشد تا خوب شود؟
NHS می‌گوید معمولاً چند هفته تا چند ماه و گاهی بیشتر طول می‌کشد. بستری حدود ۱ تا ۴ هفته است. ممکن است بیمار هرگز به قدرت و حرکت قبلی برنگردد و به عصا یا واکر نیاز بماند؛ فیزیوتراپی منظم مهم‌ترین عامل کمک‌کننده است.
آیا شکستگی لگن همیشه عمل لازم دارد؟
طبق NHS برای درمان شکستگی لگن عمل لازم است و معمولاً همان روز یا روز بعد انجام می‌شود. AAOS می‌گوید فقط تعداد اندکی از شکستگی‌ها، مثل بعضی شکستگی‌های بدون جابه‌جایی یا بیماران با وضعیت بسیار ضعیف، بدون عمل مدیریت می‌شوند.
بعد از عمل لگن چه زمانی می‌توان راه رفت؟
AAOS می‌گوید بیشتر بیماران روز بعد از عمل از تخت بلند می‌شوند و فیزیوتراپی را شروع می‌کنند. میزان وزن‌گذاری روی پا را جراح تعیین می‌کند؛ بعد از تعویض مفصل معمولاً می‌توان فوراً وزن انداخت مگر عارضه‌ای رخ دهد.
سالمند بعد از شکستگی لگن در خانه چه مراقبتی لازم دارد؟
MedlinePlus توصیه می‌کند تمرین‌های فیزیوتراپیست انجام شود، بیش از ۴۵ دقیقه پشت‌سرهم نشسته نشود، پا روی پا نیفتد، از صندلی دسته‌دار و رایزر توالت استفاده شود، خانه ایمن شود، زخم هر روز بررسی شود و علائم لخته و عفونت زود گزارش شود.
چطور از شکستگی بعدی پیشگیری کنیم؟
پوکی استخوان را با پزشک بررسی کنید، سیگار را ترک کنید، بینایی و شنوایی را چک کنید، خانه را ایمن کنید و تمرین‌های قدرت و تعادل را ادامه دهید. NHS برای بالای ۵۰ سال خدمات رابط شکستگی را معرفی می‌کند. مرور کاکرین ۲۰۱۹ نشان داد ورزش میزان افتادن را حدود ۲۳٪ کم می‌کند.
چه زمانی باید با اورژانس تماس گرفت؟
درد شدید لگن بعد از افتادن، ناتوانی در گذاشتن وزن روی پا، گزگز یا بی‌حسی پا و بعد از عمل تنگی نفس ناگهانی یا درد قفسهٔ سینه اورژانس هستند. با ۱۱۵ تماس بگیرید و خودتان بیمار را با خودرو شخصی نبرید.
جمع‌بندی
شکستگی لگن در سالمندان یک اورژانس ارتوپدی و شروع یک دورهٔ توان‌بخشی طولانی است. عمل زودهنگام، حرکت از روز بعد، فیزیوتراپی و کاردرمانی، پیشگیری از لخته و زخم بستر، و بعد از ترخیص خانهٔ امن و مراقبی که ضمن کمک، استقلال بیمار را حفظ کند، پایه‌های بهبودی‌اند. بازگشت کامل به وضعیت قبلی برای همه ممکن نیست، اما با توان‌بخشی منظم بسیاری از بیماران دوباره راه می‌روند و به زندگی روزمره برمی‌گردند. در نهایت، همین شکستگی فرصتی است برای بررسی پوکی استخوان و پیشگیری از افتادن بعدی.
برای فیزیوتراپی یا پرستاری در منزل بعد از عمل لگن می‌توانید ارزیابی اولیه را هماهنگ کنید — ۰۹۱۲۰۷۶۶۸۰۱
منابع علمی
- NHS: Broken hip (بازبینی‌شده ۲۰۲۶)
- AAOS OrthoInfo: Hip Fractures
- MedlinePlus: Hip fracture - discharge
- NICE CG124: Hip fracture: management (به‌روزرسانی ۲۰۲۳)
- Cochrane 2021: Multidisciplinary rehabilitation for older people with hip fractures
- Age Ageing 2022: World guidelines for falls prevention and management for older adults
- Cochrane 2019: Exercise for preventing falls in older people living in the community
تاریخ دسترسی: ۲۰۲۶-۱۰-۱۷. زمان‌ها میانگین‌اند و برنامهٔ فردی را جراح ارتوپد و تیم توان‌بخشی تعیین می‌کند.
برای دریافت خدمت در منزل، همین حالا اقدام کنید:
پس از ثبت درخواست، در پنل کاربری وضعیت پرستار را لحظه‌به‌لحظه می‌بینید و می‌توانید مستقیم با او گفتگو کنید.
