فصد خون یا رگزنی (Phlebotomy) یکی از درمانهای قدیمی و مؤثر در طب سنتی ایرانی و اسلامی است که با هدف خارجکردن خون ناسالم و بازگرداندن تعادل مزاج انجام میشود. این روش با الهام از آموزههای حکیمانی مانند ابنسینا، میتواند به بهبود گردش خون، پاکسازی بدن و درمان برخی بیماریها کمک کند. اما رعایت نکات قبل و بعد از فصد خون نقش مهمی در افزایش فواید و جلوگیری از عوارض احتمالی مانند ضعف، سرگیجه یا عفونت دارد.
در این مقاله، بر پایه منابع معتبر طب سنتی و توصیههای متخصصان، بهصورت جامع مراقبتهای پیش و پس از فصد خون را بررسی میکنیم.
فصد خون چیست و چه فوایدی دارد؟
در فصد خون، مقدار مشخصی از خون (معمولاً ۵۰ تا ۲۰۰ میلیلیتر) از رگهای سطحی بدن خارج میشود تا بدن از اخلاط فاسد و مواد زائد پاکسازی شود. طبق منابعی مانند کتاب قانون ابنسینا، این روش به تعادل بدن، دفع سموم و کاهش غلظت خون کمک میکند.
- کاهش غلظت و بهبود گردش خون
- دفع سموم و مواد زائد از بدن
- تقویت سیستم ایمنی و بهبود خواب
- کاهش استرس و افزایش انرژی
- پیشگیری از لخته، سکته و بیماریهای قلبی
توجه: انجام فصد باید توسط پزشک یا پرستار متخصص صورت گیرد تا از عوارضی مانند کمخونی یا عفونت جلوگیری شود.
نکات مهم قبل از فصد خون
رعایت اصول قبل از فصد خون باعث افزایش اثر درمانی و کاهش عوارض احتمالی میشود. بر اساس توصیههای طب سنتی، بدن باید در وضعیت تعادل و آرامش قرار گیرد تا فصد با بهترین نتیجه انجام شود.
۱. تغذیه مناسب و سبک
- از ۲۴ تا ۴۸ ساعت قبل از فصد، از مصرف غذاهای چرب، سنگین، سرد یا پرادویه (مانند فستفود، گوشت قرمز چرب، یا غذاهای سرخشده) خودداری کنید.
- بهجای آن از غذاهای سبک مانند سوپ سبزیجات، نان و پنیر کمچرب، سالاد یا آبمیوه طبیعی (سیب و پرتقال) استفاده کنید.
- از پرخوری یا گرسنگی شدید پرهیز کنید. معده باید در حالت طبیعی و معتدل باشد.
۲. استراحت کافی و آرامش
۲۴ ساعت پیش از فصد، از فعالیتهای سنگین جسمی یا ذهنی خودداری کنید. خواب کافی (۷ تا ۸ ساعت) در شب قبل بسیار مهم است تا بدن در حالت آمادهباش طبیعی باشد.
۳. مصرف مواد منضج و پاککننده
برای آمادهسازی بدن میتوانید از منضجات طبیعی مانند رب انار، گلاب، عسل طبیعی یا شربت عسل با آب انار استفاده کنید. این ترکیبات به دفع سموم کمک کرده و کیفیت فصد را بهبود میبخشند.
۴. نوشیدن آب کافی
۱ تا ۲ ساعت قبل از فصد، آب یا مایعات طبیعی بنوشید تا از کمآبی بدن جلوگیری شود. ولی از نوشیدن بیش از حد مایعات درست قبل از فصد خودداری کنید.
۵. پرهیزهای رفتاری و زمانی
حداقل ۲۴ ساعت قبل از فصد، از نزدیکی جنسی پرهیز کنید و فصد را در صبح تا ظهر انجام دهید؛ زمانی که بدن در اوج انرژی است.
نکات مهم بعد از فصد خون
بدن پس از فصد به زمان و مراقبت نیاز دارد تا بتواند خون از دسترفته را جبران کند. رعایت اصول زیر به تسریع بازسازی بدن و جلوگیری از ضعف کمک میکند.
۱. استراحت کافی
بلافاصله پس از فصد، حداقل ۳۰ تا ۶۰ دقیقه استراحت کنید و از فعالیتهای سنگین تا ۴۸ ساعت خودداری نمایید. محل فصد را تا چند ساعت زیاد حرکت ندهید تا خونریزی کنترل شود.
۲. مصرف مایعات و غذاهای مقوی
- در ۲۴ ساعت اول، ۸ تا ۱۰ لیوان مایعات (آب، آبمیوه طبیعی، چای گیاهی) بنوشید.
- غذاهای سبک و حاوی آهن مصرف کنید: گوشت کمچرب، اسفناج، حبوبات، سیب، پرتقال یا سوپ پروتئینی.
- از مصرف غذاهای چرب، ترش، شور و سرد تا ۲۴ ساعت پرهیز کنید.
۳. پرهیز از دخانیات و الکل
سیگار، قلیان و الکل تا حداقل ۲۴ ساعت بعد از فصد ممنوع هستند، چون مانع گردش خون طبیعی میشوند و بدن را ضعیف میکنند.
۴. مراقبت از محل فصد
تا ۶ ساعت پس از فصد نخوابید تا گردش خون تنظیم شود. پانسمان را زود تعویض نکنید. در صورت کبودی یا تورم، از کمپرس سرد استفاده کنید. افراد سردمزاج میتوانند یک ساعت بعد از فصد، شربت عسل گرم بنوشند.
۵. پیگیری علائم بدن
اگر دچار سرگیجه شدید، خونریزی طولانی یا درد مداوم شدید، فوراً به پزشک اطلاع دهید. در روزهای بعد، فعالیتهای سبک مانند پیادهروی آرام توصیه میشود.
چه کسانی نباید فصد خون انجام دهند؟
- زنان باردار و کودکان زیر ۲ سال
- افراد بالای ۶۰ سال یا مبتلایان به کمخونی
- بیماران دارای اختلال انعقاد خون یا فشار خون پایین
- افراد در دوران قاعدگی یا در فصلهای سرد سال
یادآوری: فصد خون باید با نظر پزشک متخصص و در محیطی تمیز و استریل انجام شود.
جمعبندی
رعایت نکات قبل و بعد از فصد خون به شما کمک میکند تا از فواید این روش درمانی بیشترین بهره را ببرید و عوارض احتمالی را به حداقل برسانید. فصد خون در صورت انجام صحیح و با نظارت پزشک، میتواند بخشی از سبک زندگی سالم در طب سنتی باشد.
برای انجام فصد خون ایمن و مشاوره تخصصی، با کارشناسان ما تماس بگیرید: ۰۹۱۲۰۷۶۶۸۰۱.
نظرات شما