بعد از فوت در منزل تا رسیدن پزشک چه کنیم؟ راهنمای ساعت‌های اول
پاسخ سریع
اول مطمئن شوید فرد واقعاً فوت کرده. اگر ناگهان از حال رفته، پاسخ نمی‌دهد و نفس طبیعی نمی‌کشد یا تردید دارید، فوراً با ۱۱۵ تماس بگیرید و احیا را شروع کنید. اگر فوت مشکوک، حادثه‌ای یا ناگهانی و بدون سابقهٔ بیماری است، چیزی را جابه‌جا نکنید و با ۱۱۰ تماس بگیرید. اگر بیماری شناخته‌شده در مرحلهٔ پایانی بود و فوت قابل‌انتظار است، با پزشک معالج یا دادپزشک (۳۱۶۳ با پیش‌شمارهٔ ۰۴۱) تماس بگیرید و مدارک را آماده کنید.
اگر هنوز احتمال زنده‌بودن هست، احیا مهم‌تر از هر مدرک و هر تماس اداری است.
خلاصه کاربردی
- اگر تردید دارید فرد فوت کرده یا نه، فوراً با ۱۱۵ تماس بگیرید و احیا را شروع کنید.
- اگر فوت مشکوک یا ناگهانی بوده، پیکر و محل را جابه‌جا نکنید و با ۱۱۰ تماس بگیرید.
- در فوت قابل‌انتظار بیماری شناخته‌شده، با پزشک معالج یا دادپزشک تماس بگیرید و مدارک و داروها را آماده کنید.
- اورژانس ۱۱۵ برای احیا و فوریت است و صدور گواهی فوت از وظایف آن نیست.
مسیرهای مرتبط
سوالات پرتکرار
بعد از فوت در منزل اولین کار چیست؟
اول مطمئن شوید فرد واقعاً فوت کرده. اگر ناگهان از حال رفته یا تردید دارید، ۱۱۵ را بگیرید و احیا را شروع کنید. اگر فوت قطعی و قابل‌انتظار است، با پزشک معالج یا دادپزشک تماس بگیرید. اگر مشکوک یا حادثه‌ای است، با ۱۱۰ تماس بگیرید و چیزی را جابه‌جا نکنید.
آیا باید با ۱۱۵ تماس بگیریم یا ۱۱۰؟
۱۱۵ برای زمانی است که هنوز احتمال زنده‌بودن هست و احیا لازم است؛ صدور گواهی فوت از وظایف آن نیست. ۱۱۰ برای فوت مشکوک یا حادثه‌ای است. اگر فوت طبیعی و قابل‌انتظار است، پزشک معالج یا دادپزشک.
تا رسیدن پزشک پیکر را می‌شود جابه‌جا کرد؟
بهتر است نه، مگر برای احیا. در فوت مشکوک یا حادثه‌ای وضعیت پیکر و محل برای پزشکی قانونی اهمیت دارد. در فوت طبیعی هم بهتر است تا معاینهٔ پزشک تغییر اساسی ندهید؛ آنچه برای آماده‌سازی مراسم لازم است بعد از تأیید پزشک انجام می‌شود.
چه مدارکی را برای پزشک آماده کنیم؟
شناسنامه و کارت ملی متوفی، کارت ملی یکی از بستگان درجه یک، سوابق پزشکی (خلاصهٔ ترخیص، نسخه‌ها، آزمایش‌ها)، فهرست داروها و بستهٔ داروهای در حال مصرف. نام و تلفن پزشک معالج پیشین هم کمک می‌کند.
اگر فوت شب یا روز تعطیل باشد چه کنیم؟
در منزل تماس با پزشک معالج یا دادپزشک در تهران شبانه‌روزی ممکن است؛ در شهرهای دیگر ساعت پاسخ‌گویی دادپزشک اداری است. اگر پزشکی در دسترس نیست و فوت مشکوک است، ۱۱۰ همیشه پاسخ می‌دهد. جزئیات در مقالهٔ فوت در شب و روز تعطیل آمده است.
کودکان و سالمندان خانواده را چه کنیم؟
اگر امکان دارد یک بستهٔ آرام و قابل‌اعتماد (یکی از بستگان) کنارشان باشد و بدون دیدن صحنه‌های اضافی خبر را به زبان ساده بشنوند. اگر کسی علائم جسمی شدید مثل درد قفسهٔ سینه یا تنگی نفس دارد، به او کمک پزشکی برسانید.
اگر در همین لحظه عزیزی در خانه از دنیا رفته و این مقاله را می‌خوانید، اول نفس بکشید. در این ساعت‌ها لازم نیست همه‌چیز را بدانید؛ فقط باید سه تصمیم بگیرید: آیا فرد واقعاً فوت کرده؟ آیا فوت طبیعی و قابل‌انتظار بوده؟ و با چه کسی باید تماس گرفت؟ جواب هر سه پرسش مسیر بعدی را تعیین می‌کند.
این راهنما برای ساعت‌های تا رسیدن پزشک نوشته شده است: چه کنید، چه نکنید و چه مدارکی را آماده نگه دارید. جزئیات اداری بعدی (گواهی وفات، جواز دفن، ثبت‌احوال) در مقاله‌های جدا آمده و در انتها لینک شده‌اند.
فرد ناگهان از حال رفته، به صدا و تکان‌دادن پاسخ نمی‌دهد و نفس طبیعی نمی‌کشد (فقط نفس‌نفس‌زدن‌های نامنظم)؛ یا هر تردیدی دارید که هنوز زنده است. ۱۱۵ دستور احیا می‌دهد و امدادگر می‌فرستد. تا آن لحظه وقت را صرف مدارک و تماس‌های اداری نکنید.
اولین دقیقه: مطمئن شوید فوت قطعی است
تأیید رسمی فوت با پزشک است؛ خانواده نباید خودش «تشخیص» بدهد. اگر فرد ناگهان از حال رفته یا تردید دارید، همان‌طور رفتار کنید که گویی هنوز زنده است: ۱۱۵ را بگیرید و احیا را شروع کنید. راهنمای شورای احیای اروپا (ERC ۲۰۲۱) برای افراد غیرمتخصص این است: اگر فرد پاسخ نمی‌دهد و طبیعی نفس نمی‌کشد، با اورژانس تماس بگیرید و فشردن مرکز قفسهٔ سینه را (حدود ۱۰۰ تا ۱۲۰ بار در دقیقه) شروع کنید و تا رسیدن امدادگران ادامه دهید. اگر دستگاه شوک خودکار (AED) در دسترس است، دستورهای صوتی آن را دنبال کنید.
اگر بیماری در مرحلهٔ پایانی بوده و فوت قابل‌انتظار است
در بیماران مراحل پایانی، فوت مرحله‌ای قابل پیش‌بینی است: خواب‌آلودگی فزاینده، کم‌شدن نوشیدن و خوردن، تنفس نامنظم و سرد‌شدن دست و پا (توضیح NHS و راهنمای NICE در مقالهٔ نشانه‌های روزهای پایانی بیمار در خانه آمده است). در چنین شرایطی تیم درمان باید از قبل با خانواده دربارهٔ برنامهٔ مراقبت، تصمیم‌ها دربارهٔ احیا و کسی که باید خبر داده شود صحبت کرده باشد (توصیهٔ NICE برای برنامهٔ مراقبت فردی در روزهای پایانی). اگر چنین برنامه‌ای با پزشک معالج دارید، همان را دنبال کنید. اگر برنامه‌ای نیست و تردید دارید، ۱۱۵ و احیا.
اگر امدادگران ۱۱۵ رسیدند و احیا را متوقف کردند یا فوت را تأیید کردند، از آن‌ها بپرسید قدم بعدی چیست و آیا گزارشی یا اطلاعاتی برای پزشک باقی می‌گذارند. هر چیزی که در گزارش آن‌ها ثبت شده (زمان رسیدن، وضعیت اولیهٔ فرد، اقدامات انجام‌شده) برای پزشک بعدی ارزشمند است؛ نام یا شمارهٔ ماموریت را یادداشت کنید.
چه کسی را بگیریم؟
بعد از اینکه معلوم شد فوت قطعی است (یا امدادگر آن را تأیید کرد)، مرجع تماس به نوع فوت بستگی دارد. جدول زیر خلاصهٔ آن است؛ منبع آن توضیحات سازمان پزشکی قانونی و فهرست ۱۹ موردی ارجاع به پزشکی قانونی است.
| وضعیت | تماس اول | چه می‌شود؟ |
|---|---|---|
| تردید در زنده‌بودن، ناگهان از حال رفته | ۱۱۵ و احیا | امدادگر وضعیت را تعیین می‌کند |
| فوت طبیعی و قابل‌انتظار، بیماری شناخته‌شده و پزشک پیگیر | پزشک معالج؛ در صورت نبود یا امتناع، دادپزشک ۳۱۶۳ (۰۴۱) | معاینه و صدور گواهی فوت و جواز دفن |
| فوت ناگهانی بدون سابقهٔ بیماری، حادثه، سقوط، مسمومیت، درگیری، مشکوک | ۱۱۰ یا کلانتری محل | نامهٔ ارجاع به پزشکی قانونی |
| بستگان به علت مرگ شک دارند | ۱۱۰ یا کلانتری | ارجاع قضایی به پزشکی قانونی |
ایسنا (به نقل از قوه قضاییه) از مدیرکل امور تشریح سازمان پزشکی قانونی نقل کرده است: اگر فرد در منزل فوت کند و پزشک معالج نداشته باشد یا پزشک معالج گواهی ندهد، جسد با دستور مرجع قضایی به پزشکی قانونی می‌رود؛ در تمام موارد فوت، بستگان می‌توانند با دادپزشک هم تماس بگیرند؛ و کسی که به دادپزشک دسترسی ندارد و خواهان معاینهٔ پیکر در پزشکی قانونی است، می‌تواند با ۱۱۰ یا کلانتری تماس بگیرد و نامهٔ ارجاع بگیرد.
۱۱۵ گواهی فوت نمی‌دهد
۱۱۵ مأموریتش فوریت‌های پزشکی و احیا است. به گفتهٔ اورژانس ۱۱۵ استان گیلان، صدور گواهی فوت جزو وظایف آن نیست. اگر ۱۱۵ را برای احیا گرفته‌اید و امدادگر فوت را تأیید کرد، گواهی را بعداً پزشک معالج، دادپزشک یا پزشکی قانونی می‌دهد. پس اگر فوت از ابتدا قطعی و قابل‌انتظار است، بی‌جهت ۱۱۵ را اشغال نکنید؛ با پزشک معالج یا دادپزشک تماس بگیرید.
تا رسیدن پزشک: کارهایی که کمک می‌کند
بعد از تماس، چند کار کوچک را می‌توانید انجام دهید. این کارها هم معاینه را سریع‌تر و دقیق‌تر می‌کند و هم از تأخیر بعدی جلوگیری می‌کند.
۱. زمان را یادداشت کنید
ساعت دقیق یا تقریبی که فوت را متوجه شدید، آخرین باری که فرد را زنده و هوشیار دیدید و آخرین علامت‌هایی که دیدید (سرفه، درد، تنفس سخت، خواب‌آلودگی) را روی یک کاغذ بنویسید. پزشک و، در صورت نیاز، پزشکی قانونی این اطلاعات را می‌خواهند و حافظهٔ ساعت‌های شوک قابل‌اعتماد نیست.
۲. پیکر و محل را جابه‌جا نکنید
مگر برای احیا. در فوت مشکوک یا حادثه‌ای، وضعیت پیکر و محل برای تحقیقات پزشکی قانونی اهمیت دارد. در فوت طبیعی هم بهتر است تا معاینهٔ پزشک تغییر اساسی ندهید. آنچه خانواده‌ها برای آماده‌سازی مراسم لازم می‌دانند، بعد از تأیید پزشک انجام می‌شود.
۳. داروها و بسته‌های دارو را نگه دارید
برای تعیین علت فوت، پزشک باید بداند فرد چه داروهایی مصرف می‌کرد. بستهٔ داروها، شیشه‌ها، قرص‌های روی میز و برگهٔ نسخه‌ها را دور نریزید و جمع نکنید؛ فقط آن‌ها را در یک جا بگذارید. در فوت مشکوک، این‌ها می‌تواند شواهد مهمی باشد.
۴. مدارک را در یک پوشه جمع کنید
- شناسنامه و کارت ملی متوفی (اگر در دسترس نیست، هر مدرک معتبر شناسایی)
- کارت ملی یکی از بستگان درجهٔ یک
- خلاصهٔ ترخیص از آخرین بستری، نسخه‌ها، آخرین آزمایش‌ها و تصویربرداری‌ها
- فهرست داروها (با نام و دوز)
- نام و تلفن پزشک معالج پیشین و داروخانه‌ای که معمولاً مراجعه می‌کرد
۵. یک نفر مسئول تماس‌ها شود
در این ساعت‌ها هر تلفن و هر پیام فشار تازه‌ای می‌آورد. یکی از بستگان را مسئول کنید که با پزشک، پلیس یا مؤسسهٔ مرتبط هماهنگ کند و بقیه کنار خانواده بمانند. اگر بستگان درجهٔ یک حاضر نیستند، دربارهٔ حضور آن‌ها هنگام معاینه از پزشک بپرسید: خدمات اعزام معمولاً حضور یکی از بستگان با کارت ملی را لازم می‌دانند.
خلاصه به‌صورت مرحله‌به‌مرحله
| مرحله | کار |
|---|---|
| دقیقه‌های اول | اگر تردید دارید ۱۱۵ و احیا؛ در غیر این صورت نوع فوت را (طبیعی یا مشکوک) مشخص کنید |
| تا نیم‌ساعت | تماس با پزشک معالج، دادپزشک یا ۱۱۰؛ زمان و علائم را بنویسید؛ یک نفر را مسئول تماس‌ها کنید |
| تا رسیدن پزشک | مدارک هویتی، سوابق پزشکی و داروها را در یک پوشه کنار هم بگذارید؛ پیکر و محل را تغییر ندهید |
| هنگام معاینه | پاسخ صادقانه و کامل بدهید؛ از پزشک بپرسید برگهٔ صادرشده چیست و قدم بعدی کدام است |
| پس از معاینه | مرجع صدور جواز دفن، آرامستان و ثبت‌احوال را (ده روز مهلت) هماهنگ کنید |
چه کارهایی را نکنید
- بدون پزشک «گواهی» نگیرید یا امضا نکنید. قانون ثبت‌احوال (ماده ۲۴) ثبت فوت را به تصدیق پزشک (یا در نبود پزشک، دو گواه) وابسته می‌کند؛ ولی خاک‌سپاری در آرامستان رسمی گواهی پزشکی و جواز دفن می‌خواهد.
- اطلاعات خلاف واقع ندهید. قانون برای اعلام خلاف واقع وفات یا هویت مجازات حبس تعیین کرده است (ماده ۴۹). اگر چیزی را نمی‌دانید، همان را بگویید.
- مدارک پزشکی و داروها را دور نریزید. این‌ها هم برای علت فوت و هم برای مراحل بعدی لازم است.
- در فوت مشکوک پیکر را نشویید و جابه‌جا نکنید. شست‌وشو و تغییر وضعیت می‌تواند شواهد را از بین ببرد.
- برای رفتن به آرامستان عجله نکنید. بدون برگهٔ پزشکی و جواز دفن، آرامستان‌های رسمی خاک‌سپاری نمی‌کنند؛ ابتدا مرجع صدور را روشن کنید.
فوت قابل‌انتظار و فوت غیرمنتظره: تفاوت در عمل
این دو، مسیرهای مختلفی دارند، چون قانون و پزشکی قانونی بین آن‌ها فرق می‌گذارد. فوت قابل‌انتظار یعنی فرد بیماری شناخته‌شده و پیشرونده داشته، پزشک یا تیم درمان او را می‌شناخته و علائم هفته‌های اخیر با آن بیماری هم‌خوان است؛ مثل سرطان پیشرفته، نارسایی شدید قلب یا ریه یا ضعف سالمندی. برای چنین مواردی پزشک معالج یا دادپزشک معمولاً می‌تواند گواهی بدهد.
فوت غیرمنتظره یعنی فرد ظاهراً سالم بوده یا بیماری‌اش چنین پایانی را توضیح نمی‌دهد. «مرگ ناگهانی، غیرمنتظره و غیرقابل‌توجیه» صریحاً در فهرست ۱۹ موردی پزشکی قانونی آمده است. اینجا نباید نگران باشید که «چرا پزشک گواهی نداد»: ارجاع به پزشکی قانونی برای کشف علت و پایان‌دادن به ابهام است، نه یک اتهام. همان‌طور که پزشکی قانونی می‌گوید، بخش بزرگی از این پرونده‌ها با معاینهٔ ظاهری و بررسی سوابق همان روز بسته می‌شود.
یک نکتهٔ مهم برای خانواده‌های بیماران مزمن: حتی وقتی فوت با بیماری زمینه‌ای هم‌خوان است، اگر پزشک معالج در روزهای آخر درگیر نبوده، ممکن است گواهی ندهد. پس بهتر است بیمار در مرحلهٔ پایانی با پزشکی در ارتباط باشد که از وضعیت او خبر دارد؛ هم برای مراقبت بهتر و هم برای ساده‌ترشدن همین لحظه.
لوله‌ها، سرم و دستگاه‌ها چه؟ و اگر پرستار یا همراه حاضر بود
اگر بیمار سرم، سوند، اکسیژن یا دستگاه دیگری داشت، تا رسیدن پزشک آن‌ها را دست‌نخورده بگذارید و فقط دستگاه‌هایی را خاموش کنید که خطر برق‌گرفتگی یا صدای مزاحم دارند و خود تیم درمان قبلاً توصیه کرده است. برداشتن لوله‌ها یا سوند را به پزشک یا پرستار بسپارید؛ ظاهر آن‌ها هم گاهی در ارزیابی علت فوت کمک می‌کند، مثلاً اینکه آیا سرم در جریان بوده.
اگر پرستار یا همراه بیمار در لحظهٔ فوت یا نزدیک آن حاضر بود، از او بخواهید زمان‌ها، آخرین داروها و تغییرات وضعیت را برای پزشک شرح دهد. قانون ثبت‌احوال (ماده ۲۶) «صاحب یا متصدی مکان» و «هر شخص حاضر در زمان فوت» را هم جزو افراد اعلام‌کنندهٔ فوت می‌شمارد؛ پس اگر نزدیکان در دسترس نبودند، شهادت و اطلاعات همراه هم در ثبت فوت اهمیت دارد.
وقتی پزشک می‌رسد
پزشک (پزشک معالج، دادپزشک یا پزشک اعزامی) چند کار انجام می‌دهد: هویت متوفی را احراز می‌کند، پیکر را معاینه و فوت را تأیید می‌کند، سوابق و داروها را مرور می‌کند و می‌پرسد فوت چگونه رخ داد. بعد تصمیم می‌گیرد آیا مورد برای صدور گواهی مناسب است یا به پزشکی قانونی باید ارجاع شود. به گفتهٔ سازمان پزشکی قانونی، گاهی پزشک معالج چون از روزهای منتهی به فوت بی‌خبر است، گواهی نمی‌دهد و مسئولیتش را نمی‌پذیرد؛ این موضوع را به معنی «اتهام» برداشت نکنید.
چه چیزهایی را ممکن است بپرسد؟
- چه بیماری‌هایی داشت و چه کسی پزشکش بود؟
- آخرین بار کی بیدار و هوشیار بود؟ چه علامت‌هایی در ساعت‌های آخر دیدید؟
- چه داروهایی مصرف می‌کرد و آخرین دوز چه موقع بود؟
- اخیراً زمین خوردن، ضربه، مصرف الکل یا ماده، یا بستری داشته؟
- چه کسی فوت را متوجه شد و در چه حالتی؟
پاسخ‌های صادقانه و کامل مهم‌ترین کمک شماست. اگر پاسخی را نمی‌دانید بگویید «نمی‌دانم» و حدس نزنید.
مراقبت از خودتان و خانواده
ساعت‌های اول، خانواده‌ها گاهی بدون غذا، آب و خواب می‌مانند. پیش از مراسم‌ها و مراجعه‌ها سه کار ساده انجام دهید: یک نفر مسئول آب و چای و غذای سبک شود؛ سالمندان و کودکان کنار فرد مورد اعتمادی بنشینند؛ و اگر کسی درد قفسهٔ سینه، تنگی نفس یا ضعف ناگهانی دارد، او را جدی بگیرید و به او کمک پزشکی برسانید (شوک عاطفی می‌تواند بیماری قلبی را بدتر کند).
اگر پیش از فوت مراقبت از بیمار مدت‌ها شبانه‌روزی بوده، خستگی و احساس گناه یا بی‌حسی شایع است. این واکنش‌ها را مرضی ندانید؛ ولی اگر بعد از چند هفته توان زندگی روزمره را از شما گرفت، با پزشک یا مشاور صحبت کنید.
اگر بیمار مراقبت خانگی داشته است
اگر عزیزتان در مراحل پایانی بیماری مزمن یا سالمندی در خانه نگهداری می‌شد، خوب است پیش از رخداد دو کار انجام شده باشد: شمارهٔ پزشک معالج در دسترس باشد و پوشهٔ پزشکی مرتب. در مقالهٔ نشانه‌های روزهای پایانی بیمار در خانه توضیح داده‌ایم چه تغییراتی در این روزها معمول است و چه موقع باید تیم درمان را خبر کرد. اگر خدمات پرستاری یا مراقبت ویژه در منزل دارید، مراقبت ویژه در منزل هم گزینه‌ای است که تیم درمان بتواند آن را همراهی کند.
بعد از معاینهٔ پزشک چه می‌شود؟
اگر پزشک فوت را طبیعی دانست و گواهی داد، مراحل بعدی گرفتن جواز دفن (در صورت ارائه‌نشدن همزمان)، هماهنگی با آرامستان و ثبت فوت در ثبت‌احوال در ده روز است. اگر پزشک مورد را قابل صدور ندید، نامهٔ ارجاع به پزشکی قانونی لازم می‌شود. هر دو مسیر را در این مقاله‌ها بخوانید:
- گواهی فوت را از کجا بگیریم؟
- تفاوت گواهی فوت و جواز دفن
- مهلت ثبت فوت و گواهی فوت بالای هفت روز
سؤال‌های متداول
بعد از فوت در منزل اولین کار چیست؟
اول مطمئن شوید فرد واقعاً فوت کرده. اگر ناگهان از حال رفته یا تردید دارید، ۱۱۵ را بگیرید و احیا را شروع کنید. اگر فوت قطعی و قابل‌انتظار است، با پزشک معالج یا دادپزشک تماس بگیرید. اگر مشکوک یا حادثه‌ای است، با ۱۱۰ تماس بگیرید و چیزی را جابه‌جا نکنید.
آیا باید با ۱۱۵ تماس بگیریم یا ۱۱۰؟
۱۱۵ برای زمانی است که هنوز احتمال زنده‌بودن هست و احیا لازم است؛ صدور گواهی فوت از وظایف آن نیست. ۱۱۰ برای فوت مشکوک یا حادثه‌ای است. اگر فوت طبیعی و قابل‌انتظار است، پزشک معالج یا دادپزشک.
تا رسیدن پزشک پیکر را می‌شود جابه‌جا کرد؟
بهتر است نه، مگر برای احیا. در فوت مشکوک یا حادثه‌ای وضعیت پیکر و محل برای پزشکی قانونی اهمیت دارد. در فوت طبیعی هم بهتر است تا معاینهٔ پزشک تغییر اساسی ندهید؛ آنچه برای آماده‌سازی مراسم لازم است بعد از تأیید پزشک انجام می‌شود.
چه مدارکی را برای پزشک آماده کنیم؟
شناسنامه و کارت ملی متوفی، کارت ملی یکی از بستگان درجه یک، سوابق پزشکی (خلاصهٔ ترخیص، نسخه‌ها، آزمایش‌ها)، فهرست داروها و بستهٔ داروهای در حال مصرف. نام و تلفن پزشک معالج پیشین هم کمک می‌کند.
اگر فوت شب یا روز تعطیل باشد چه کنیم؟
در منزل تماس با پزشک معالج یا دادپزشک در تهران شبانه‌روزی ممکن است؛ در شهرهای دیگر ساعت پاسخ‌گویی دادپزشک اداری است. اگر پزشکی در دسترس نیست و فوت مشکوک است، ۱۱۰ همیشه پاسخ می‌دهد. جزئیات در مقالهٔ فوت در شب و روز تعطیل آمده است.
کودکان و سالمندان خانواده را چه کنیم؟
اگر امکان دارد یک بستهٔ آرام و قابل‌اعتماد (یکی از بستگان) کنارشان باشد و بدون دیدن صحنه‌های اضافی خبر را به زبان ساده بشنوند. اگر کسی علائم جسمی شدید مثل درد قفسهٔ سینه یا تنگی نفس دارد، به او کمک پزشکی برسانید.
جمع‌بندی
در ساعت‌های اول سه چیز را روشن کنید: آیا فرد قطعاً فوت کرده (تردید یعنی ۱۱۵ و احیا)، آیا فوت طبیعی و قابل‌انتظار است (آری یعنی پزشک معالج یا دادپزشک؛ خیر یعنی ۱۱۰) و مدارک و داروها کجاست. پیکر و محل را در فوت مشکوک جابه‌جا نکنید، زمان و علائم را یادداشت کنید و یک نفر را مسئول تماس‌ها کنید. گواهی را ۱۱۵ نمی‌دهد؛ پزشک معالج، دادپزشک یا پزشکی قانونی می‌دهد. مراقب خودتان هم باشید.
برای فوت طبیعی و قابل‌انتظار در تهران می‌توانید دربارهٔ اعزام پزشک مشورت بگیرید — ۰۹۱۲۰۷۶۶۸۰۱
منابع
- Olasveengen TM et al. European Resuscitation Council Guidelines 2021: Basic Life Support. Resuscitation, 2021
- NICE NG31: Care of dying adults in the last days of life (توصیه‌های ۱.۱ و ۱.۳ دربارهٔ برنامهٔ مراقبت فردی)
- NHS: Changes in the last hours and days of life
- ایسنا (به نقل از قوه قضاییه): فرایند صدور جواز دفن در پزشکی قانونی، ۱۶ مهر ۱۴۰۲
- ایمنا: مدارک مورد نیاز برای صدور جواز دفن و تحویل متوفی، ۱۱ مرداد ۱۴۰۴ (فهرست ۱۹ مورد)
- ایسنا: اختصاص شمارهٔ چهار رقمی تماس با دادپزشک (۳۱۶۳ با پیش‌شمارهٔ ۰۴۱)، ۱۹ فروردین ۱۴۰۴
- قانون ثبت‌احوال با اصلاحات بعدی (مواد ۲۴ و ۴۹)؛ متن در پایگاه عدالت‌سرا
- اورژانس ۱۱۵ استان گیلان، اطلاع‌رسانی در صفحهٔ رسمی ems115_gilan (اینستاگرام): صدور گواهی فوت جزو وظایف ۱۱۵ نیست؛ مشاهده‌شده ۱۴۰۵/۰۷/۲۵
تاریخ دسترسی به همهٔ منابع: ۱۴۰۵/۰۷/۲۵. این مقاله آموزشی است و جای تصمیم پزشک یا مرجع قضایی را نمی‌گیرد؛ در هر تردید دربارهٔ زنده‌بودن، احیا و تماس با ۱۱۵ را مقدم بدانید.
برای دریافت خدمت در منزل، همین حالا اقدام کنید:
پس از ثبت درخواست، در پنل کاربری وضعیت پرستار را لحظه‌به‌لحظه می‌بینید و می‌توانید مستقیم با او گفتگو کنید.
