گواهی فوت را از کجا بگیریم؟ منزل، بیمارستان، دادپزشک و ثبت‌احوال
پاسخ سریع
گواهی فوت یک سند نیست. برگهٔ پزشکی «علت و زمان فوت» را در بیمارستان پزشک معالج می‌دهد؛ در فوت در منزل پزشک معالج، دادپزشک (شمارهٔ ۳۱۶۳ با پیش‌شمارهٔ ۰۴۱) یا پس از ارجاع قضایی پزشکی قانونی. «گواهی وفات» را اداره ثبت‌احوال پس از ثبت فوت صادر می‌کند و هر تعداد نسخه‌اش را می‌شود گرفت. اگر فوت ناگهانی یا مشکوک است، مسیر پلیس ۱۱۰ و پزشکی قانونی است.
اگر هنوز مطمئن نیستید فرد فوت کرده است، تماس با اورژانس ۱۱۵ و شروع احیا مقدم بر هر کار اداری است. اگر شرایط مشکوک یا حادثه‌ای است، چیزی را جابه‌جا نکنید و با ۱۱۰ تماس بگیرید.
خلاصه کاربردی
- گواهی فوت در عمل دو سند است: برگهٔ پزشکی علت فوت که پزشک یا دادپزشک می‌دهد، و گواهی وفات که ثبت‌احوال صادر می‌کند.
- در بیمارستان، صدور گواهی فوت بر عهدهٔ پزشک معالج بیمار است و هزینه‌اش را بیمارستان می‌پردازد.
- در فوت طبیعی در منزل می‌توان با دادپزشک، با شمارهٔ ۳۱۶۳ و پیش‌شمارهٔ ۰۴۱، یا با پزشک معالج تماس گرفت.
- مهلت اعلام فوت به ثبت‌احوال ده روز است و گواهی وفات را به هر شخصی که درخواست کند و به هر تعداد می‌دهند.
مسیرهای مرتبط
سوالات پرتکرار
گواهی فوت را از کجا بگیریم؟
اگر فوت در بیمارستان رخ داده، پزشک معالج همان مرکز برگهٔ پزشکی گواهی فوت را صادر می‌کند. اگر در منزل رخ داده و طبیعی است، پزشک معالج یا دادپزشک (تلفن ۳۱۶۳ با پیش‌شمارهٔ ۰۴۱) آن را می‌دهد. گواهی وفات رسمی را بعد از آن اداره ثبت‌احوال صادر می‌کند.
اگر کسی در منزل فوت کند و پزشک معالج نداشته باشد چه می‌شود؟
طبق توضیح مدیرکل امور تشریح سازمان پزشکی قانونی، اگر فرد در منزل یا هر مکانی غیر از مراکز درمانی فوت کند و پزشک معالج نداشته باشد یا پزشک معالج گواهی ندهد، جسد با دستور مرجع قضایی برای تعیین تکلیف به پزشکی قانونی ارجاع می‌شود. خانواده می‌تواند پیش از آن با دادپزشک هم تماس بگیرد.
اورژانس ۱۱۵ گواهی فوت صادر می‌کند؟
مأموریت اصلی اورژانس ۱۱۵ فوریت‌های پزشکی و احیا است و به گفتهٔ اورژانس ۱۱۵ استان گیلان صدور گواهی فوت جزو وظایف آن نیست. اگر تردید دارید فرد زنده است، حتماً ۱۱۵ را بگیرید؛ گواهی را بعداً پزشک معالج، دادپزشک یا پزشکی قانونی می‌دهد.
گواهی وفات را چه کسی از ثبت‌احوال می‌گیرد؟
قانون اعلام فوت را به ترتیب بر عهدهٔ نزدیک‌ترین خویشاوند حاضر در لحظهٔ فوت، صاحب یا متصدی محل فوت و هر شخص حاضر گذاشته است. طبق اعلام سخنگوی ثبت‌احوال، خودِ گواهی وفات به هر شخصی که درخواست کند و به هر تعداد داده می‌شود و مبلغ آن طبق تعرفهٔ جاری است.
گواهی فوت در منزل چند روز اعتبار دارد؟
در منابع رسمی مهلت اعتبار جداگانه‌ای برای برگهٔ پزشکی ثبت نشده است. آنچه مهلت قانونی دارد اعلام فوت به ثبت‌احوال است: ده روز از وقوع یا اطلاع از فوت. بهتر است برگهٔ پزشکی را همان روزهای اول به ثبت‌احوال بدهید.
برای گرفتن گواهی فوت چه مدارکی لازم است؟
شناسنامه و کارت ملی متوفی، مدرک شناسایی اعلام‌کننده و برگهٔ پزشک یا بیمارستان. اگر پزشکی در کار نباشد، ثبت‌احوال با حضور دو گواه هم وفات را ثبت می‌کند. سوابق پزشکی و فهرست داروها به پزشک کمک می‌کند علت فوت را دقیق بنویسد.
وقتی عزیزی از دنیا می‌رود، اولین پرسش خانواده معمولاً همین است: «گواهی فوت را از کجا بگیریم؟» پاسخ ساده‌ای ندارد، چون در گفت‌وگوی روزمره دو سند متفاوت را «گواهی فوت» می‌نامند و هرکدام را مرجع دیگری صادر می‌کند. این راهنما می‌گوید در بیمارستان، در منزل و در موارد مشکوک هر سند را کجا باید گرفت، چه مدارکی لازم است و چه چیزی در هر ساعت و هر شهر ثابت می‌ماند.
متن بر پایهٔ قانون ثبت‌احوال، بخشنامهٔ وزارت بهداشت دربارهٔ صدور گواهی فوت در مراکز درمانی، توضیحات سازمان پزشکی قانونی و سخنگوی ثبت‌احوال نوشته شده و در بخش منابع فهرست شده است. جزئیات اجرایی (ساعت کار، تلفن‌ها و تعرفه‌ها) ممکن است عوض شود؛ پیش از رفتن، یک تماس با مرجع مربوط از رفت‌وآمد اضافه جلوگیری می‌کند.
اگر حتی کمی تردید دارید که فرد زنده نیست، فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید و تا رسیدن امدادگران احیا را طبق راهنمای رسمی ادامه دهید. اگر فوت ناگهانی، حادثه‌ای، همراه با مسمومیت یا درگیری یا در شرایط مبهم بوده، چیزی را جابه‌جا نکنید و با پلیس ۱۱۰ تماس بگیرید؛ در این موارد گواهی از مسیر پزشکی قانونی می‌گذرد، نه از مسیر معمول زیر.
«گواهی فوت» در عمل دو سند است
گواهی پزشکی فوت را پزشک یا مرکز درمانی می‌نویسد و وقوع، زمان و علت فوت را ثبت می‌کند؛ گواهی وفات را فقط اداره ثبت‌احوال می‌دهد و ثبت رسمی فوت در سوابق هویتی کشور است. اولی پیش‌نیاز دومی و پیش‌نیاز دفن است.
در خود فرم‌های وزارت بهداشت هم این تفکیک دیده می‌شود. به نوشتهٔ میز خدمت دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گواهی فوت چهار برگ دارد: برگ سفید برای ثبت‌احوال، سبز برای واحدهای تحت پوشش شهرداری، قرمز برای مرکز بهداشت تا اطلاعات در «سامانهٔ ثبت مرگ» وارد شود، و زرد برای سوابق پزشک یا مؤسسه. یعنی همان برگهٔ پزشکی که در لحظهٔ فوت نوشته می‌شود، برای ثبت‌احوال و برای آمار مرگ کشور هم کاربرد دارد؛ برای همین علت فوت آن باید مستند و دقیق باشد.
تفاوت دقیق این برگه با «جواز دفن» در مقالهٔ جدا بررسی شده است: تفاوت گواهی فوت و جواز دفن. اینجا روی یک پرسش تمرکز می‌کنیم: هر برگه را از کجا بگیریم.
فوت در بیمارستان: گواهی را پزشک معالج می‌دهد
اگر بیمار در بیمارستان یا مرکز درمانی فوت کرده، خانواده معمولاً نیازی به پیگیری ندارد: مسئولیت صدور گواهی فوت هر بیمار پذیرش‌شده بر عهدهٔ پزشک معالج است و هزینهٔ آن را بیمارستان می‌پردازد، نه خانوادهٔ متوفی.
بخشنامهٔ معاونت درمان وزارت بهداشت (شمارهٔ ۴۰۰/۱۲۱۱۳د، ۱۴۰۰/۰۶/۱۴) چند نکتهٔ عملی دارد که خانواده‌ها کمتر می‌دانند:
- پزشک معالج باید به محض اطلاع از فوت، گواهی را در چند نسخه صادر کند (در متن بخشنامه سه نسخه، در حال حاضر چهار نسخه).
- اگر فوت در وقت اداری رخ دهد، گواهی و جواز دفن باید همان روز تا پایان وقت اداری صادر شود.
- اگر فوت بیرون از ساعت اداری باشد، صدور می‌تواند حداکثر تا پایان وقت اداری روز بعد به تعویق بیفتد.
- هزینهٔ گواهی نباید در پروندهٔ مالی متوفی درج شود.
- پزشک معالج برای بیمارانی که در بیمارستان فوت می‌کنند، حتی با کوتاه‌ترین مدت بستری، در صورت رعایت ضوابط (تعیین هویت، معاینهٔ جسد، مشخص‌بودن علت، نبود شکایت و نبود موارد ۱۹گانه) خودش گواهی می‌دهد.
سازمان پزشکی قانونی هم تأکید می‌کند که قاعدهٔ قدیمی «مرگ زیر ۲۴ ساعت در بیمارستان باید به پزشکی قانونی برود» سال‌هاست لغو شده است و تنها مواردی که باید ارجاع شوند همان «۱۹ مورد» هستند. اگر بیمارستان به‌اشتباه برای چنین موردی ارجاع داد، می‌توانید دلیلش را بپرسید.
فوت طبیعی در منزل: چهار مسیر
در منزل هیچ «پیش‌فرضی» مثل بیمارستان وجود ندارد؛ باید مرجع را خود خانواده پیدا کند. با توجه به توضیحات رسمی سازمان پزشکی قانونی، چهار مسیر وجود دارد و هرکدام برای شرایط خاصی مناسب است.
۱. پزشک معالجی که بیمار را می‌شناسد
اگر بیمار سابقهٔ بیماری مشخص و پزشک پیگیر داشته (مثلاً نارسایی قلبی یا سرطان در مراحل پایانی) و فوت قابل‌انتظار بوده، پزشک معالج می‌تواند فوت را معاینه و تأیید کند. نکتهٔ مهم را مدیرکل امور تشریح سازمان پزشکی قانونی گفته است: گاهی پزشک معالج به دلیل بی‌اطلاعی از روزهای منتهی به فوت یا نحوهٔ فوت، گواهی نمی‌دهد و مسئولیت آن را نمی‌پذیرد. این هم حق اوست و در این صورت مسیر بعدی در پیش است.
۲. دادپزشک: تلفن ۳۱۶۳ با پیش‌شمارهٔ ۰۴۱
«مؤسسهٔ پزشکان معتمد» یا دادپزشک مجموعه‌ای از پزشکان آموزش‌دیده زیر نظر سازمان پزشکی قانونی است که فوت‌های غیرمشکوک را معاینه می‌کنند و در صورت روشن‌بودن علت، جواز دفن را صادر می‌کنند. به نوشتهٔ ایسنا (فروردین ۱۴۰۴)، شمارهٔ چهار رقمی ۳۱۶۳ با پیش‌شمارهٔ ۰۴۱ به صورت سراسری به دادپزشک اختصاص یافته؛ در کل کشور در ساعات اداری و در تهران در تمام ساعات شبانه‌روز پاسخ می‌دهد. رئیس سازمان پزشکی قانونی نیز در اردیبهشت ۱۴۰۴ گفته پزشکان دارای تخصص پزشکی قانونی در این طرح می‌توانند گواهی فوت صادر کنند. (ساعت و دامنهٔ خدمت ممکن است از آن تاریخ تغییر کرده باشد؛ هنگام تماس بپرسید.)
اگر دادپزشک در معاینه به مورد مشکوکی برخورد کند، پس از دستور قضایی جسد را به پزشکی قانونی می‌فرستد؛ در غیر این صورت جواز دفن را همان‌جا صادر می‌کند.
۳. پزشک اعزامی دارای مجوز
برخی مراکز خدمات پزشکی در منزل، از جمله کارن درمان در تهران، پزشک اعزام می‌کنند تا فوت طبیعی و قابل‌انتظار را معاینه و تأیید کند. قانون ثبت‌احوال (ماده ۲۴) هر پزشکی را که واقعهٔ فوت به او اطلاع داده شود مکلف می‌کند جسد را معاینه کند و تصدیق یا اظهارنظر خود را بدهد و یک نسخه برای ثبت‌احوال محل بفرستد. با این حال، پذیرفته‌شدن برگه نزد مراجع بعدی به شرایط هر مورد بستگی دارد؛ پیش از اعزام این‌ها را بپرسید:
- برگهای که پزشک می‌دهد دقیقاً چه نام و چه نسخه‌هایی دارد و آیا ثبت‌احوال و آرامستان آن را می‌پذیرند؟
- اگر پزشک فوت را مناسب صدور نبیند، قدم بعدی چیست (دادپزشک یا پلیس ۱۱۰)؟
- چه مدارک و سوابقی همراه داشته باشید؟
صفحهٔ صدور گواهی فوت در منزل تهران شرایط این خدمت و محدودهٔ آن را توضیح داده است.
۴. پلیس ۱۱۰، کلانتری و پزشکی قانونی
اگر پزشک معالجی در کار نیست یا پزشک معالج گواهی نمی‌دهد، یا بستگان نسبت به علت مرگ مشکوک‌اند، مسیر قضایی باز است. به گفتهٔ مدیرکل امور تشریح سازمان پزشکی قانونی، خانواده می‌تواند با پلیس ۱۱۰ یا کلانتری محل تماس بگیرد و نامهٔ ارجاع به پزشکی قانونی را دریافت کند. بیش از ۹۹٪ اجساد ارجاعی همان روز معاینه می‌شوند و جواز دفن می‌گیرند؛ در حدود یک‌سوم موارد تعیین علت فوت از روی معاینهٔ ظاهری، مدارک پزشکی و اظهارات بستگان ممکن است و کالبدشکافی لازم نمی‌شود.
| وضعیت | مرجع صدور برگهٔ پزشکی | گام بعدی |
|---|---|---|
| فوت در بیمارستان یا مرکز درمانی، بدون موارد ۱۹گانه | پزشک معالج همان مرکز | ثبت فوت در ثبت‌احوال، دریافت جواز دفن |
| فوت طبیعی در منزل، با پزشک معالج پیگیر | پزشک معالج | ثبت فوت، جواز دفن |
| فوت طبیعی در منزل، بدون پزشک معالج یا با پزشکی که گواهی نمی‌دهد | دادپزشک ۳۱۶۳ (۰۴۱)، یا نامهٔ قضایی و پزشکی قانونی | ثبت فوت، جواز دفن |
| فوت ناگهانی، حادثه، مسمومیت، مشکوک، شکایت | پزشکی قانونی با نامهٔ مرجع قضایی یا انتظامی | جواز دفن پس از معاینه یا کالبدشکافی |
چه فوت‌هایی حتماً باید به پزشکی قانونی بروند؟
طبق فهرست «۱۹ موردی» که سازمان پزشکی قانونی منتشر کرده، هر فوتی که در یکی از این گروه‌ها بگنجد باید به پزشکی قانونی ارجاع شود و هیچ پزشکی در منزل یا بیمارستان نباید به‌تنهایی گواهی بدهد.
- فوت ناشی از قتل، خودکشی، درگیری یا منازعه
- تصادف‌های رانندگی و حوادثی مانند سقوط، غرق‌شدگی، برق‌گرفتگی، سوختگی، سرمازدگی و گرمازدگی
- مسمومیت (دارویی، شیمیایی، گازگرفتگی) و سوء‌مصرف مواد
- حوادث شغلی، مرگ در زندان یا بازداشتگاه، مرگ در مراکز اقامت جمعی
- مرگ ناشی از اقدامات درمانی یا تشخیصی، و مرگ مادر در بارداری، زایمان یا پس از آن
- مرگ حین یا پس از ورزش
- مرگ ناگهانی، غیرمنتظره و غیرقابل‌توجیه، مرگ مشکوک یا با علت ناشناخته
- مرگ همراه با شکایت، مرگ افراد ناشناس، هر موردی که احتمال جنحه یا جنایت دارد، و حوادث غیرمترقبه مثل بلایای طبیعی
تشخیص قطعی اینکه موردی در این فهرست است یا نه با پزشک یا مقام مسئول است، نه با خانواده. اگر شک دارید، پیش از جابه‌جایی پیکر موضوع را با دادپزشک یا ۱۱۰ در میان بگذارید.
گواهی وفات رسمی را از ثبت‌احوال بگیرید
گواهی وفات را اداره ثبت‌احوال پس از ثبت فوت صادر می‌کند. مدارک را سخنگوی ثبت‌احوال در گفت‌وگو با ایرنا (۱۳۹۸) این‌طور گفته است: شناسنامه و کارت ملی متوفی، مدرک شناسایی اعلام‌کننده، و گواهی پزشک یا بیمارستان یا مسئول گورستان؛ یا حضور دو گواه با مدرک شناسایی. اگر شناسنامهٔ متوفی در دسترس نباشد، باید مدارکی که هویت او را مشخص می‌کند ارائه شود و روند طولانی‌تر خواهد بود.
همان گفت‌وگو چند نکتهٔ مفید دارد: ادارات ثبت‌احوال سراسر کشور در ساعات و روزهای اداری پاسخگو هستند؛ اگر مدارک کامل باشد ثبت وفات و صدور گواهی همان روز انجام می‌شود؛ و گواهی فوت به هر شخصی و به هر تعداد که درخواست کند داده می‌شود و مبلغش طبق تعرفهٔ جاری است. قانون ثبت‌احوال (تبصرهٔ ماده ۲۲) هم همین را می‌گوید: گواهی وفات به هر شخصی که درخواست کند تسلیم می‌شود.
پورتال رسمی «سهیم» سازمان ثبت‌احوال (sahim.sabteahval.ir) نیز در فهرست خدمات خود گزینه‌ای با عنوان «صدور گواهی وفات ایرانیان» دارد که برای ورود نیاز به هویت دیجیتال ایرانیان (هدا) دارد. ما فقط حضور این خدمت را دیدیم و بدون ورود، جزئیات آن را بررسی نکردیم؛ شرایط آن (اینکه برای چه افرادی و چه زمانی در دسترس است) را از خود سامانه بپرسید.
چه کسی باید فوت را اعلام کند؟
قانون ثبت‌احوال (ماده ۲۶) ترتیبی گذاشته است: نزدیک‌ترین خویشاوند متوفی که هنگام فوت حاضر بوده؛ بعد صاحب یا متصدی مکانی که فوت در آن رخ داده؛ بعد هر شخص حاضر در لحظهٔ فوت؛ و در مراحل بعدی مأموران انتظامی. متصدیان گورستان هم مکلف‌اند وفات را به ثبت‌احوال اطلاع دهند. در عمل یکی از بستگان با مدرک شناسایی مراجعه می‌کند.
مدارک را از همان ساعات اول جمع کنید
جمع‌کردن مدارک هم برای معاینه و هم برای ثبت‌احوال لازم است و از دوبارکاری جلوگیری می‌کند. این فهرست را از منابع بالا می‌توان ساخت:
- شناسنامه و کارت ملی متوفی (اگر نیست، هر مدرک معتبر شناسایی)
- کارت ملی یکی از بستگان، به‌ویژه بستگان درجهٔ یک که حضور دارند
- سوابق پزشکی: خلاصهٔ ترخیص، نسخه‌ها، فهرست داروهای مصرفی، آخرین آزمایش‌ها و تصویربرداری‌ها
- نام و تلفن پزشک معالج پیشین
- در صورت وجود، نامهٔ ارجاع قضایی یا انتظامی
اگر بیمار تحت مراقبت خانگی بوده، فوت ساده‌تر پیش می‌رود
در همهٔ منابع رسمی یک نکتهٔ مشترک دیده می‌شود: هرچه علت فوت روشن‌تر و مستندتر باشد، پرونده زودتر بسته می‌شود. اگر بیمار سالمند یا مبتلا به بیماری مزمن بوده، پزشک معالج و سوابق او مهم‌ترین دارایی خانواده در لحظهٔ فوت‌اند. به همین دلیل پزشکی قانونی در توضیحاتش به «پزشک معالج» و «سوابق درمانی» اشاره می‌کند: بخشی از ارجاع‌های غیرضروری فقط به این علت رخ می‌دهد که پزشک نمی‌داند بیمار در روزهای آخر چه وضعیتی داشته.
پس اگر عزیزی در مراحل پایانی بیماری در خانه نگهداری می‌شود، پیش از رخداد این موضوع این کارها را انجام دهید:
- نام و تلفن پزشک معالج را در دسترس بگذارید و از او بپرسید در صورت فوت در منزل حاضر می‌شود یا نه.
- آخرین خلاصهٔ بستری، نسخه‌ها و آزمایش‌ها را در یک پوشه نگه دارید.
- فهرست داروها را با نام و دوز بنویسید و بستهٔ داروها را دور نریزید.
- اگر پرستار یا همراه در منزل کار می‌کند، علائم روزهای پایانی را یادداشت کنید (این یادداشت‌ها به پزشک کمک می‌کند).
دربارهٔ این روزها در مقالهٔ نشانه‌های روزهای پایانی بیمار در خانه به‌تفصیل نوشته‌ایم.
خارجی‌ها، نگهداری پیکر و چند سؤال دیگر
قانون ثبت‌احوال می‌گوید وفات هر کس، چه ایرانی چه خارجی، باید به ثبت‌احوال اعلام شود (ماده ۲۲)؛ بنابراین فوت اتباع خارجی هم ثبت می‌شود و مدارک هویتی آن‌ها (گذرنامه یا پروانهٔ اقامت) جای شناسنامه را می‌گیرد. برای جزئیات اجرایی این گروه از خود اداره ثبت‌احوال بپرسید؛ در منابع مورد استفاده فهرست دقیق مدارک آن‌ها نیامده است.
دربارهٔ نگهداری پیکر، ایمنا از زبان پزشکی قانونی نوشته است که نگهداری طولانی جسد در سردخانه وظیفهٔ سازمان پزشکی قانونی نیست و باید از سردخانهٔ آرامستان‌ها استفاده شود. پس تا زمانی که برگهٔ پزشکی و جواز دفن را نگرفته‌اید، زمان نگهداری را با آرامستان محل هماهنگ کنید.
یک نکتهٔ دیگر دربارهٔ اعلام‌کننده: قانون برای اعلام خلاف واقع وفات یا هویت مجازات حبس تعیین کرده است (ماده ۴۹). در نتیجه فقط اطلاعات دقیق و مستند ارائه کنید و اگر چیزی را نمی‌دانید، همان را بگویید.
اشتباه‌هایی که کار را طولانی می‌کند
- یکی‌گرفتن گواهی پزشکی و گواهی وفات. اولی را پزشک می‌دهد و دومی را ثبت‌احوال؛ بانک و بیمه معمولاً گواهی وفات ثبت‌احوال می‌خواهند.
- جابه‌جاکردن پیکر در موارد مشکوک. در این موارد صحنه و وضعیت پیکر برای پزشکی قانونی مهم است.
- دور انداختن دارو و پرونده. برای تعیین علت فوت، پزشک به همین مدارک نیاز دارد.
- صبر برای «روز کاری». برگهٔ پزشکی را می‌شود همان ساعات اول گرفت و ثبت‌احوال تا ده روز مهلت دارد.
- فرض اینکه ۱۱۵ گواهی می‌دهد. مأموریت ۱۱۵ احیا و فوریت است؛ گواهی را پزشک معالج، دادپزشک یا پزشکی قانونی می‌دهد.
سؤال‌های متداول
گواهی فوت را از کجا بگیریم؟
اگر فوت در بیمارستان رخ داده، پزشک معالج همان مرکز برگهٔ پزشکی گواهی فوت را صادر می‌کند. اگر در منزل رخ داده و طبیعی است، پزشک معالج یا دادپزشک (تلفن ۳۱۶۳ با پیش‌شمارهٔ ۰۴۱) آن را می‌دهد. گواهی وفات رسمی را بعد از آن اداره ثبت‌احوال صادر می‌کند.
اگر کسی در منزل فوت کند و پزشک معالج نداشته باشد چه می‌شود؟
طبق توضیح مدیرکل امور تشریح سازمان پزشکی قانونی، اگر فرد در منزل یا هر مکانی غیر از مراکز درمانی فوت کند و پزشک معالج نداشته باشد یا پزشک معالج گواهی ندهد، جسد با دستور مرجع قضایی برای تعیین تکلیف به پزشکی قانونی ارجاع می‌شود. خانواده می‌تواند پیش از آن با دادپزشک هم تماس بگیرد.
اورژانس ۱۱۵ گواهی فوت صادر می‌کند؟
مأموریت اصلی اورژانس ۱۱۵ فوریت‌های پزشکی و احیا است و به گفتهٔ اورژانس ۱۱۵ استان گیلان صدور گواهی فوت جزو وظایف آن نیست. اگر تردید دارید فرد زنده است، حتماً ۱۱۵ را بگیرید؛ گواهی را بعداً پزشک معالج، دادپزشک یا پزشکی قانونی می‌دهد.
گواهی وفات را چه کسی از ثبت‌احوال می‌گیرد؟
قانون اعلام فوت را به ترتیب بر عهدهٔ نزدیک‌ترین خویشاوند حاضر در لحظهٔ فوت، صاحب یا متصدی محل فوت و هر شخص حاضر گذاشته است. طبق اعلام سخنگوی ثبت‌احوال، خودِ گواهی وفات به هر شخصی که درخواست کند و به هر تعداد داده می‌شود و مبلغ آن طبق تعرفهٔ جاری است.
گواهی فوت در منزل چند روز اعتبار دارد؟
در منابع رسمی مهلت اعتبار جداگانه‌ای برای برگهٔ پزشکی ثبت نشده است. آنچه مهلت قانونی دارد اعلام فوت به ثبت‌احوال است: ده روز از وقوع یا اطلاع از فوت. بهتر است برگهٔ پزشکی را همان روزهای اول به ثبت‌احوال بدهید.
برای گرفتن گواهی فوت چه مدارکی لازم است؟
شناسنامه و کارت ملی متوفی، مدرک شناسایی اعلام‌کننده و برگهٔ پزشک یا بیمارستان. اگر پزشکی در کار نباشد، ثبت‌احوال با حضور دو گواه هم وفات را ثبت می‌کند. سوابق پزشکی و فهرست داروها به پزشک کمک می‌کند علت فوت را دقیق بنویسد.
جمع‌بندی
«گواهی فوت» دو سند است. برگهٔ پزشکی را در بیمارستان پزشک معالج می‌دهد؛ در منزل پزشک معالج، دادپزشک یا، پس از ارجاع قضایی، پزشکی قانونی. گواهی وفات را ثبت‌احوال صادر می‌کند و به هر تعداد درخواستی می‌دهد. اگر فوت ناگهانی یا مشکوک است، اول با ۱۱۰ تماس بگیرید و چیزی را جابه‌جا نکنید. مدارک هویتی، پروندهٔ پزشکی و داروها را در یک پوشه نگه دارید؛ هم تعیین علت فوت و هم ثبت‌احوال سریع‌تر پیش می‌رود.
برای فوت طبیعی و قابل‌انتظار در تهران می‌توانید دربارهٔ اعزام پزشک مشورت بگیرید — ۰۹۱۲۰۷۶۶۸۰۱
منابع
- قانون ثبت‌احوال با اصلاحات بعدی (مواد ۲۲ تا ۲۶ و ۴۸)؛ متن در پایگاه عدالت‌سرا
- معاونت درمان وزارت بهداشت: ضوابط اجرائی صدور گواهی فوت در مؤسسات درمانی، شمارهٔ ۴۰۰/۱۲۱۱۳د، ۱۴۰۰/۰۶/۱۴ (نسخهٔ منتشرشده در سایت معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی اصفهان)
- ایسنا (به نقل از قوه قضاییه): فرایند صدور جواز دفن در پزشکی قانونی، ۱۶ مهر ۱۴۰۲، گفت‌وگو با مدیرکل امور تشریح و بررسی صحنهٔ جرم سازمان پزشکی قانونی
- ایمنا: مدارک مورد نیاز برای صدور جواز دفن و تحویل متوفی، ۱۱ مرداد ۱۴۰۴ (فهرست ۱۹ مورد ارجاع)
- ایرنا: سخنگوی سازمان ثبت‌احوال، «مهلت قانونی ثبت فوت ۱۰ روز است»، ۶ آذر ۱۳۹۸
- ایسنا: اختصاص شمارهٔ چهار رقمی تماس با دادپزشک (۳۱۶۳ با پیش‌شمارهٔ ۰۴۱)، ۱۹ فروردین ۱۴۰۴؛ متن مشابه در ایران آنلاین (inn.ir) نیز منتشر شده است
- خبرگزاری صدا و سیما: تسهیل صدور جواز خاکسپاری، ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۴
- میز خدمت دانشگاه علوم پزشکی گلستان: ثبت گواهی ولادت و مرگ (مشخصات برگهای گواهی فوت)، به‌روزرسانی ۱۳۹۷
- سازمان ثبت‌احوال کشور: سامانهٔ هویت یکتای ملی ایرانیان (سهیم)، فهرست خدمات
تاریخ دسترسی به همهٔ منابع: ۱۴۰۵/۰۷/۲۵. منابع سایت ثبت‌احوال، پزشکی قانونی و وزارت بهداشت از بیرون ایران در همهٔ ساعات در دسترس نیستند؛ خبرها و مصاحبه‌ها از رسانه‌های رسمی نقل شده‌اند. این مقاله آموزشی است و جای مشاورهٔ حقوقی یا پزشکی نیست؛ رویه‌ها در شهرها و ادوار مختلف ممکن است متفاوت باشد.
برای دریافت خدمت در منزل، همین حالا اقدام کنید:
پس از ثبت درخواست، در پنل کاربری وضعیت پرستار را لحظه‌به‌لحظه می‌بینید و می‌توانید مستقیم با او گفتگو کنید.
